Oesofaguscarcinoom

>Abdominal / Oncological Surgery >OesofaguscarcinoomAuthor: J. Sprakel, MD - Latest update: 24-07-2014
Naar boven

Algemeen

Incidentie: 8.5 per 100.000 inwoners
Naar boven

Klinische presentatie

  • Alarmsymptomen:
  • - Dysfagie (passageklachten)
  • - Hematemesis
  • - Melena
  • - Ongewild gewichtsverlies
  • - Anemie
  • Lichamelijk onderzoek:
  • - Algemene conditie van patient (Karnofsky score)
  • - Voedingstoestand
  • - N-status: cervicale en supraclaviculaire klieren
  • - M-status: hepatomegalie, tekenen ascites
Naar boven

Diagnostiek

  • Gastroscopie met 4-kwadrantbiopsie
  • - Bepaling afstand bovenrand tumor tot de bovenste slokdarmsfincter en tandenrij, lengte tumor, relatie tumor tot Z-lijn en diafragma
  • - Zichtbaarheid in retroflexie en eventuele doorgroei in de maag

  • Obligaat stadiëringsonderzoek - na PA-bewezen carcinoom
  • - Endoscopische ultrasongrafie (EUS)
             - Infiltratiediepte van tumor (T-status) in de wand te bepalen en eventuele doorgroei in omliggende structuren
             - Detectie van locoregionale lymfeklieren (N-status) en metastasen (M-status)
             - Via dunnenaaldaspiratie kan cytologie worden afgenomen
  • - Echografie van de hals met evt. dunne-naald aspiratie om cervicale lymfkliermetastasen vast te stellen
  • - CT-thorax/abdomen met oraal en intraveneus contrast (CT coupedikte <5mm)
             - Detectie eventuele afstandsmetastsen op te sporen

  • Op indicatie:
  • - Bronchoscopie met brush cytologie indien op beeldvormend onderzoek verdenking is op ingroei in de luchtwegen
  • - FDG-PET (fluorodeoxyglucose-positronemmissietomografie) bij T3-T4 oesofaguscarcinomen om afstandmetastasen vast te stellen
  • - Skeletscintigrafie bij verdenking ossale metastsen (zeldzaam)
  • - Laparoscopie overwegen bij T3-T4 carcinoom van gastro-oesofageale overgang
  • - Echografie abdomen indien histologie nodig is van metastase verdacht afwijking
Naar boven

TNM classificatie

T - Primaire tumor
Tx Primaire tumor kan niet beoordeeld worden
T0 Geen bewijs voor een primaire tumor
Tis Hooggradige dysplasie
T1a Tumor in lamina propria of lamina muscularis mucosae
T1b Tumor in submucosa
T2 Tumor in muscularis propria
T3 Tumor in adventitia
T4a Resectabele tumor met doorgroei in pleura, pericardium of diafragma
T4b Niet-resectabele tumor me doorgroei in omliggende weefsel zoals aorta, wervels, trachea etc.
N – Regionale lymfeklieren
Nx Regionale lymfeklieren kunnen niet worden beoordeeld
N0 Geen regionale lymfeklier metastasen
N1 Regionale lymfeklier metastasen in 1-2 lymfeklieren
N2 Regionale lymfeklier metastasen in 3-6 lymfeklieren
N3 Regionale lymfeklier metastasen in 7 of meer lymfeklieren
M – Metastasen
Mx Metastasen kunnen niet worden beoordeeld
M1a Metastasen bij truncus coelicaus bij een distaal oesofaguscarcinoom
M1b Metastasen bij truncus coelicaus bij een proximaal oesofaguscarcinoom
Metastasen in lever (M1hep) of elders
Naar boven

Behandeling: premaligne afwijkingen en kleine eT1N0M0 tumoren

  • Endoscopische follow-up:
  • - Indicatie: Overwegen bij hooggradige dysplasie
  • - Follow-up: Gastroscopie met 4-kwadrantsbiopsie elke 3 maanden in 1ste jaar, elke 6 maanden in 2de jaar en daarna jaarlijks
  • Endoscopische behandeling:
  • - Indicatie: Hooggradige dysplasie of vroeg carcinoom in Barret bij solitaire, vlakke afwijking met een maximale diameter van 2-3 cm
  • - Behandeling: Endoscopische mucosale resectie (EMR)
  • Chirurgische behandeling/resectie:
  • - Indicatie: Het niet kunnen verdragen van een EMR, submucosale ingroei of positieve diepe resectieranden van het EMR-preparaat
Naar boven

Behandeling: eT1-3N0-1M0-1a-tumoren

  • Chirurgische behandeling:
  • Oesofagusresectie met buismaagreconstructie via transthoracale of transhiatale benadering icm preoperatieve chemoradiotherapie (41.4 Gy in combinatie met Carbo/Taxol)

  • Lokatie Voorkeur
    Tumoren proximale oesofagus Gecombineerde abdominale en transthoracale benadering met 2-veldlymfklierdissectie van de abdominale en thoracale lymfklierstations (Ivor Lewis)
    Tumoren distale oesofagus Lichte voorkeur gecombineerde abdominale en transthoracale resectie met 2-veldlymfklierdissectie
    Tumoren gastro-oesofageale overgang met >50% groei in distale oesofagus of > 50% groei in cardia van de maag Transhiatale resectie met een beperkte 2-veldlymfklierdissectie van peri-oesofageale en abdominale lymfklieren met pre-operatieve vriescoupe van proximale resectievlak

  • Lymfeklierdissecties:
  • - 1-velddissectie (alleen de abdominale lymfklieren)
  • - 2-velddissectie (abdominale en thoracale lymfklieren)
  • - 3-velddissectie (ook cervicale lymfklieren) (niet verricht in Nederland, geen bewijs voor beter prognose)
Naar boven

Behandeling: Niet-chirurgisch in opzet curatieve behandeling

  • Verwijzing oncoloog

  • Indicatie:
  • - Bij technisch of medisch inoperabele patiënten
  • - Bij patiënten met een cervicaal gelegen oesofaguscarcinoom
  • Behandeling:
  • -Chemoradiatie conform RTOG protocollen (50.4 Gy in combinatie met cisplatinum/5-FU in week 1, 4 en 2 kuren na de radiotherapie)
  • -Indien patiënten niet in aanmerking komen voor chemoradiotherapie kan radiotherapie alleen gegeven worden
Naar boven

Behandeling: Palliatief

  • Verwijzing oncoloog

  • Behandelingmogelijkheden passageklachten:
  • - Intraluminale radiotherapie (brachytherapie) bij levensverwachting van tenminste 3 maanden
  • - Stentplaatsing bij beperktere levensverwachting of een recidief na eerdere behandeling
  •  
  • Palliatieve resectie is gecontra-indiceerd bij passageklachten
  • Bestaande fistel is een contra-indicatie voor brachytherapie
Naar boven

Follow-up

Algemeen
1ste jaar: 3 weken: bij nog te verwijderen jejunostomiecatheter, anders na 6 weken
6 weken
6 maanden
2de jaar: Elke 6 maanden
3de-5de jaar: Jaarlijks

Na 5 jaar geen indicatie meer voor routinematige follow-up
Naar boven

Naar boven

Referenties

1. P.D.Siersema, C.J.G.M.Rosenbrand, J.J.G.H.M.Bergman, A.van der Gaast, C.Goedhart, D.J.Richel, L.P.S.Stassen en H.W.Tilanus Richtlijn Diagnostiek en behandeling oesofaguscarcinoom Ned Tijdschr Geneeskd. 2006 26 augustus;150(34)
2. Maureen M. de Boer, Bas Wijnhoven, Ate van der Gaast, Tom Rozema, Grard Nieuwenhuijzen, Gerard J.B. Hurenkamp en Peter D. Siersema Herziene richtlijn Oesofaguscarcinoom Ned Tijdschr Geneeskd. 2011;155:A3732